ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ
Το παιχνίδι των 90 λεπτών












Παραδεχτείτε το: έχει συμβεί σε όλους μας. Είναι ένα κουραστικό μεσημέρι, τα βλέφαρά σας είναι ασήκωτα και αποφασίζετε να ξαπλώσετε «για ένα τεταρτάκι» στον καναπέ.
Τελικά, οι άμυνές σας καταρρέουν, το τεταρτάκι γίνεται σαρανταπεντάλεπτο και όταν επιτέλους ξυπνάτε, νιώθετε χειρότερα από ό,τι πριν. Έχετε πονοκέφαλο, το σώμα σας είναι βαρύ, το μυαλό σας «θολό» και αναρωτιέστε πώς γίνεται ένας ύπνος που προοριζόταν για ξεκούραση να σας διέλυσε με τέτοιον τρόπο.
Η επιστήμη έχει πολύ συγκεκριμένη απάντηση για αυτό το παράδοξο φαινόμενο, και το όνομα αυτού είναι «αδράνεια του ύπνου» (sleep inertia). Το αν θα ξυπνήσετε αναζωογονημένοι ή σε κατάσταση... ζόμπι δεν εξαρτάται από το πόσο κουρασμένοι είστε, αλλά από ένα πολύ απλό, μαθηματικό λάθος που κάνετε με τον χρόνο.
Για να καταλάβουμε τι πάει λάθος, πρέπει να δούμε πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός μας όταν κοιμόμαστε. Ο ανθρώπινος ύπνος δεν είναι μια ευθεία γραμμή, αλλά χωρίζεται σε κύκλους που διαρκούν περίπου 90 λεπτά. Κάθε κύκλος ξεκινά από τον ελαφρύ ύπνο, προχωρά στον βαθύ (όπου το σώμα αυτοεπισκευάζεται) και καταλήγει στο στάδιο REM (εκεί όπου βλέπουμε όνειρα).
Το μυστικό για έναν επιτυχημένο μεσημεριανό ύπνο (το λεγόμενο power nap) κρύβεται στο να ξυπνήσετε πριν ο εγκέφαλός σας προλάβει να βυθιστεί στα στάδια του βαθέος ύπνου. Αν αφήσετε τον εαυτό σας να κοιμηθεί για 40 με 60 λεπτά, διαπράττετε το απόλυτο σφάλμα: ο εγκέφαλος μπαίνει στον βαθύ ύπνο, αλλά εσείς τον αναγκάζετε να ξυπνήσει βίαια στη μέση του κύκλου. Είναι σαν να προσπαθείτε να σβήσετε έναν υπολογιστή την ώρα που κάνει αναβάθμιση συστήματος.
Αν θέλετε ο μεσημεριανός ύπνος να λειτουργήσει σαν φυσικό "red bull" και όχι σαν ηρεμιστικό, οι επιλογές σας σύμφωνα με τους νευροεπιστήμονες είναι αυστηρά δύο:
Αν δυσκολεύεστε να ξυπνήσετε στα 20 λεπτά, υπάρχει ένα διάσημο κόλπο που χρησιμοποιούν οι πιλότοι και οι αστροναύτες, γνωστό ως «Caffeine Nap».
Η διαδικασία είναι απλή: Πιείτε έναν εσπρέσο ή έναν γρήγορο καφέ και πέστε αμέσως για ύπνο. Δεδομένου ότι η καφεΐνη χρειάζεται περίπου 20-25 λεπτά για να απορροφηθεί από τον οργανισμό και να φτάσει στον εγκέφαλο, θα λειτουργήσει σαν ένα φυσικό, εσωτερικό ξυπνητήρι. Μόλις χτυπήσει το εικοσάλεπτο, η καφεΐνη θα «κλειδώσει» στους υποδοχείς του εγκεφάλου, βοηθώντας σας να τιναχτείτε από το κρεβάτι γεμάτοι ενέργεια, χωρίς ίχνος μεσημεριανής θολούρας!